Küresel Belirsizlik Altında Sermaye:Yatırımın Yeni Denklemi

Palandöken Ekonomi Forumu’nun ilki, “Akıllı Dünyada Adil Bir Gelecek: Zeki Ekonomiler ve Küresel Eşitsizlik” temasıyla yapay zekâ temelli dönüşümün ülkeler ve toplumlar arasındaki eşitsizlikler üzerindeki etkilerini tartışmıştır. İkinci Forum ise bu dönüşümün finansmanına ve sermayenin değişen tercihlerine odaklanmaktadır. Zira her dönüşümün bir finansmanı, her finansmanın da bir tercihi vardır. Dijital altyapı, enerji dönüşümü, yeniden kurulan tedarik zincirleri ve stratejik endüstriler ancak sermayenin bu alanlara yönelmesiyle gelişebilir.

Ne var ki dönüşümü finanse edecek sermayenin kendisi de artık durağan değildir. Uzun yıllar boyunca yatırım denklemi nispeten sade bir mantıkla kurulmakta ve sermaye, en düşük maliyetle en yüksek getiriyi vaat eden alana yönelmekteydi. Günümüzde korumacılığın yükselmesi, jeopolitik gerilimlerin kalıcılaşması ve küresel ticaret düzeninin bloklar etrafında ayrışması bu yerleşik mantığı sarsmaktadır. Güvenlik, dayanıklılık ve iklim riski gibi yeni değişkenler yatırım denklemine dâhil olmakta ve mevcut değişkenlerin ağırlıkları yeniden belirlenmektedir. Sermayenin nereye gideceği ve neye göre karar vereceği yeniden tanımlanmaktadır. Küresel ekonominin kuralları değişmekte, ancak yeni dengenin nasıl şekilleneceği henüz belirsizdir. Bu belirsizlik ortamında hangi yatırımın hangi koşullarda kârlı olacağını öngörmek giderek güçleşmekte; sermaye kararlarını daha önce hesaba katmadığı değişkenlere göre vermek zorunda kalmaktadır. Öte yandan belirsizlik yalnızca risk üretmez. Sermayenin yeniden yönlendiği dönemler, bu değişimi doğru okuyan yatırımcılar ve ekonomiler için yeni fırsat alanları da açar.