Akıllı DünyadaAdil Bir Gelecek

Açılış konuşmalarını Palandöken Ekonomi Forumu Koordinatörü Muharrem Çığlık, Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen ve Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi yaptı. Forumun açılış hitabı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından video mesajla gerçekleştirildi; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da açılış hitaplarında “dijital yüzyıl” vurgusu yaptı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu moderatörlüğündeki Açılış Oturumu’nda Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım, AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Âlâ, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin yer aldı.

Oturumda, kültür ve turizm alanlarında dijitalleşmenin ve yapay zekâ teknolojilerinin dönüştürücü etkileri kapsamlı biçimde ele alındı. Ortak kültürel mirasın dijital çağda nasıl güçlendirilebileceği, Türk Dünyası’nda kültürel iş birliğinin ekonomik ve sosyal kalkınmaya nasıl katkı sunduğu tartışıldı. Kültür ve turizm stratejilerinde zeki dönüşümün önemi vurgulanarak, yapay zekâ destekli çözümlerle kültürel değerlerin korunması ve turizmde sürdürülebilirlik ilkesinin nasıl güçlendirilebileceği değerlendirildi. Artan turizm hareketliliğinin çevresel ve toplumsal etkileri ele alınırken, turizm endüstrisinin ekolojik dengeyi gözeten politikalarla yeniden yapılandırılmasının gerekliliği öne çıkarıldı.

Kültürel diplomasi alanında, dijital platformlar aracılığıyla daha kapsayıcı ve eşitlikçi kültürel ağlar oluşturmanın adil bir gelecek için taşıdığı stratejik önem vurgulandı. Kültürel mirasın dijital ortamda yeniden canlandırılması konusunda Türkiye’nin örnek ülke konumunda olduğu belirtilerek, yapay zekâ ve yeni nesil teknolojiler sayesinde kültürel değerlerin geniş kitlelere ulaştırılması ve genç kuşaklara aktarılması konusundaki yenilikçi uygulamalar tartışıldı. Oturum genelinde, teknolojik dönüşümün kültür ve turizm alanlarında sadece verimlilik sağlamakla kalmayıp, kültürel çeşitliliği koruyan ve toplumsal kapsayıcılığı destekleyen bir gelecek inşasına zemin hazırladığı vurgulandı; dilin tüm teknolojik gelişmeler için önemine ve kültürün gelecek kuşaklara aktarımındaki yerine de dikkat çekildi.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda, forumun ana teması kapsamında Türkiye’deki mevcut yatırım ortamı ve Türkiye ekonomisinin geleceğine dair yeni yatırım stratejileri değerlendirildi. Oturumda ABD, Kazakistan, Azerbaycan, Pakistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin iş dünyası kuruluşlarının temsilcileri görüşlerini paylaştı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe moderatörlüğünde gerçekleştirilen özel oturumda, Türkiye ile Arap Devletleri Ligi üyesi ülkeler arasında derinleşen ekonomik ilişkilerin karşılıklı etkileşim ve çok düzlemli iş birlikleri temelinde güçlendirilmesi için bir zemin oluşturulması hedeflendi. Arap ülkelerinin Ankara büyükelçileri ve maslahatgüzarlarının yer aldığı oturumda, çeşitli iş kollarından iş insanlarıyla bilgi alışverişinde bulunuldu.

Oturumda, ekonomik büyüme ve sürdürülebilirlik açısından kritik olan endüstrilerin yapay zekâ ile nasıl daha verimli, yenilikçi ve rekabetçi hale getirilebileceği tartışıldı. Yapay zekânın yalnızca işleri ve ekonomileri değil, küresel iş birliği normlarını da yeniden şekillendirdiği, ancak bu konuda gelişmekte olan ülkelerin geride kaldığı değerlendirildi. Bu durumun bilgi üretiminde ve standartların belirlenmesinde adaletsizliğe neden olma riski taşıdığına, dolayısıyla gelecekte adil bir yapay zekâ yönetişimi için yalnızca teknoloji üretenlerin değil tüm ülkelerin birlikte çalışmasının kritik bir zorunluluk olduğuna değinildi. Sağlık sektöründe yapay zekâ ve sistem biyolojisinin birleşimiyle hayata geçen yapısal biyoloji ve AlphaFold, yapay zekâ ile radyolojik tanı ve multi-omik veri kullanımı gibi uygulamaların geleceğin sağlık sistemlerinde bilimsel refahı ileriye taşıyacak anahtar alanlar olduğu; yapay zekânın sağlıkta yalnızca operasyonel bir destek değil, tedavi paradigmalarını değiştiren bir güç haline geleceği vurgulandı.

Küresel ekonominin gündeminde yavaşlama beklentileri ve dayanıklılık tartışmaları ile bölgesel istikrarsızlıklar, savaşlar ve iklim değişikliği nedeniyle yaşanan üretim, tüketim, tedarik ve lojistik sorunları öne çıkmaktadır. Oturumda “zeki ekonomi nasıl inşa edilir?” sorusu altında, bir ekonomiyi zeki yapan unsurlar ve ülkelerin dönüşüm çabaları tartışıldı. Küresel büyümenin yavaşladığı, teknolojik dönüşümün hızlandığı ve jeopolitik rekabetin arttığı bir dönemde ekonomik sistemlerin dayanıklılık ve kapsayıcılık üzerine yeniden inşa edilmesinin bir zorunluluk olduğuna değinildi; zeki ekonomiler inşa etmenin ve ekonomik kapsayıcılığı sağlamanın küresel istikrar ve refah için kritik önemi vurgulandı. Bu adil yapının sağlanması için küresel kuralların yeniden gözden geçirilmesi gerektiği öne sürüldü ve değişen küresel güç dengeleri için belirleyici olan yapay zekâ ve biyoteknoloji devrimlerinde Türkiye’nin rolüne değinildi. Türkiye’nin bu yeni dönemde teknolojiyi kullanan değil, şekillendiren bir ülke olma fırsatının arttığı; bunun için daha cesur yatırımlar, uzun vadeli vizyon ve stratejik uygulamalara devam etmesi gerektiği belirtildi.

Gelecek nesillere yaşanabilir ve adil bir dünya bırakabilmek için iklim değişikliğiyle mücadele ve ekolojik dönüşüm büyük önem taşımaktadır. İklim değişikliği, ekolojik dönüşüm ve enerji politikaları yalnızca çevresel değil, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik açısından da hayati bir öneme sahiptir. Oturumda iklim değişikliğiyle mücadele, enerji dönüşümü, ekolojik sürdürülebilirlik ve gıda güvenliği gibi konular ile zeki ekonomilerin bu alanlardaki rolü tartışıldı. Dijital dönüşüm ve ekolojik sürdürülebilirliği bir arada ifade eden ikiz dönüşüm konseptinin, her iki alanı sinerjik biçimde birleştirerek daha hızlı, daha dirençli ve daha kapsayıcı bir kalkınma modeli sunduğuna değinildi; gelecek nesiller için daha adil, daha temiz ve daha yenilikçi bir dünya yaratmanın anahtarı olarak bu dönüşüm modelinin kabul edilmesi gerektiği vurgulandı.

İklim değişikliği, geçim kaynakları ve gıda güvenliği arasındaki ilişkiyi kavrayan bütüncül politikalar, tarım politikalarının iklim değişikliğiyle mücadelede kullanılması ve kapsayıcı teknolojik yeniliklere yatırım yapılmasının, gelecek kuşaklar için daha adil bir ekonomi inşa etmenin yolu olduğuna da değinildi.

Zeki ekonomiler döneminin çıktıları, küresel ve toplumsal eşitsizlikleri azaltmak ve adil bir gelecek inşa etmek açısından hayati bir öneme sahiptir. Oturumda yoksulluğun kökeninin sistemler olduğu ve daha adil bir gelecek için dezavantajlı gruplara yönelik yeni sistemler geliştirilerek yoksulluğun ortadan kaldırılması gerektiğine değinildi. Teknolojiye atfedilen önemin insan odaklı bir yola evrilmesi gerektiği ve 21. yüzyılda daha zeki değil, daha kapsayıcı ekonomiler inşa edilmesinin geleceği daha adil ve kapsayıcı yapacağı belirtildi. Yapısal değişimlerden olumsuz etkilenen işçiler için yeniden eğitim ve destek mekanizmaları kurulması, yapay zekâ teknolojilerinden fayda sağlayan sektörlerin vergilendirilmesi yoluyla gelir eşitsizliğinin azaltılması ve kapsayıcı büyüme hedefleri doğrultusunda yapay zekâ kullanımına yönelik etik ve sosyal politikalar geliştirilmesi gerektiği de konuşmalarda yer aldı.