Küresel Ekonominin Değişen Kuralları: Ayrışan Dünyada Yeni Rotalar

Bu oturum, yatırım denkleminin parametrelerini oluşturan küresel ortamı ele almaktadır. Küresel ekonominin değişen kuralları, sermayenin rotasını da değiştirmektedir.

Küresel ekonomi, uzun süre kendiliğinden işleyeceği varsayılan bir düzenden daha kırılgan ve daha siyasi bir yapıya geçmektedir. Tarifeler ve ticaret kısıtlamaları yeniden ekonomi politikasının olağan araçları arasına girmiştir. Jeopolitik riskler artık geçici şoklar olarak değil, yatırım ufkunu belirleyen kalıcı unsurlar olarak görülmektedir. Savaş ekonomisinin yükselişi, kamu borcundaki artış ve maliye politikalarındaki yeni öncelikler de sermayenin hareket alanını daraltmaktadır. Bu tabloda belirsizlik ayrı bir önem taşımaktadır. Yatırımların önemli bir kısmı geri döndürülemez nitelikte olduğundan, belirsizlik arttıkça beklemenin değeri de artmaktadır. Firmalar yatırımdan vazgeçmese bile kararlarını erteleyebilirler. Bu nedenle belirsizliğin geçici bir şok olmaktan çıkıp kalıcı hale gelmesi, küresel yatırım iştahını doğrudan etkilemektedir.

Söz konusu gelişmeler sermayeyi “en verimli” yerden “en güvenli” ya da “en yakın ve güvenilir” yerlere yönlendirmektedir. Üretimin ve yatırımın yakın ülkelere, müttefik ülkelere veya yurt içine kaydırılması bu eğilimin somut yansımalarıdır. Ancak bu yön tercihi, verimlilik kaybı ve maliyet artışı riskini de beraberinde getirmektedir. Bu yönelimin kalıcı bir yeniden yapılanma mı, yoksa geçici bir savunma refleksi mi olduğu ise henüz belirsizdir. Öte yandan sermayenin yeniden konumlanması, öngörülebilir kurumsal çerçeve ve güçlü bağlantılar sunan ekonomiler için yeni fırsatlar doğurabilir. Bununla birlikte, küresel ekonomik ağırlık merkezlerinin değişmesi, teknolojik dönüşümün hızlanması ve devletin ekonomide daha aktif bir rol üstlenmesi, küresel ekonominin mevcut dengelerini ve işleyiş kurallarını yeniden tartışmaya açmaktadır.

Oturumda şu konuların tartışılması öngörülmektedir:

• Jeopolitik gerilimler, savaşlar, ekonomik güvenlik, korumacılık ve küresel ticaretin değişen kuralları
• Belirsizliğin kalıcılaşması, yatırım kararları ve küresel sermaye akımlarının yeniden yönlenmesi
• Jeopolitik risklerin enflasyon, büyüme ve para politikası üzerindeki etkileri
• Asya’nın yükselişi ve küresel ekonomik ağırlık merkezlerinin değişimi
• Yapay zekâ, ekonomik ve siyasi güç, kurumlar ve yönetişim
• Devletin ekonomiye dönüşü: sanayi politikaları, stratejik sektörler, korumacılık, borçlanma ve yeni mali öncelikler